ศาลายาศึกษา

ศาลายาศึกษา เป็นชุดโครงการที่มุ่งศึกษาเรียนรู้ วิจัยและเผยแพร่องค์ความรู้เชิงมนุษยศาสตร์ในพื้นที่พุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม ทั้งแง่มุมทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และวรรณคดี เพื่อให้เข้าใจ “ภูมิปัญญา” และ “วิธีคิด” ของชาวบ้านในพื้นที่ดังกล่าว อันจักนำมาสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนในท้องถิ่นให้ยั่งยืนต่อไป

        หนังสือชุด “ศาลายาศึกษา” เป็นงานเขียนทางวิชาการที่มีการสืบค้นข้อมูลและเอกลักษณ์ของท้องถิ่น จุดเด่นของการศึกษาเรื่องราวท้องถิ่นในหนังสือชุดนี้คือการให้ความสำคัญกับประวัติศาสตร์ลายลักษณ์ (written history) และประวัติศาสตร์บอกเล่า (oral history) ควบคู่กันไป โดยผู้ที่เข้ามาอาศัยใหม่ในพื้นที่ได้ “เข้าใจ” และ “ภาคภูมิใจ” ในพื้นที่ของตน ผ่านการศึกษาประวัติศาสตร์ ภูมินาม ประเพณีร พิธีกรรม และความเชื่อท้องถิ่น ตลอดจนบุคคลสำคัญผู้มีคุณูปการต่อชุมชน โดยมีหนังสือที่ีอยู่ในชุดโครงการนี้ ปัจจุบันจัดพิมพ์ถึงลำดับที่ ๑๔ ได้แก่

๑. เล่าขานตำนานศาลายา ฉบับพิมพ์ครั้งแรก

๒. พระนครปฐมในนิราศ บันทึกประวัติศาสตร์ผ่านสายตากวี

๓. เล่าขานตำนานศาลายา: เปิดบันทึกเรื่องเก่า ๆ ไม่เล่าก็ลืม

๔. ลำนำคำหวาน: เรื่องเล่าผ่านเพลงพื้นบ้านจากศาลายา

๕. เปิดตำรับสำรับศาลายา: ชวนชิมสารพัดอาหารในถิ่นย่านบ้านเรา

๖. มหาสวัสดี : ๑๕๐ ปี มหานทีพระราชทาน

๗. ศาลายาโอสถ: เรื่องยาและการแพทย์แผนไทยในแวดวงชาวศาลายา

๘. ประยูรนิทรรศน์: ร้อยเรื่องลำตัดกับชีวประวัติแม่ประยูร ยมเยี่ยม

๙. น้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้ง (ไม่) โหรงเหรง: ประวัติศาสตร์ วรรณกรรม และวัฒนธรรม ว่าด้วยอุกทัยในบางกอก – ศาลายา

๑๐. ๑๑๐ ปี สถานีรถไฟศาลายา: ประวัติศาสตร์ วรรณกรรม และวัฒนธรรม ว่าด้วยวิวัฒนการการเดินทางและการขนส่งจากบางกอก – ศาลายา

๑๑. ท้องถิ่นนิทรรศน์: รวมหลักสูตรสาระการเรียนรู้ท้องถิ่นคัดสรรจากโครงการ “หลักสูตรท้องถิ่น: การบูรณาการความรู้สู่ชุมชน”

๑๒. พุทธมณฑลวัฒนา : ๖๐ ปี นายแพทย์วัฒนา เทียมปฐม คลังปัญญาแห่งชาวพุทธมณฑล

๑๓. พญากง – พญาพาน: จากนิทานพราหมณ์ สู่ชื่อบ้านนามเมือง และเรื่องพระปฐมเจดีย์

๑๔. รศ.๑๖๐ ไขรหัสลับเสรีไทยที่ศาลายา

 

และหนังสืออื่น ๆ ดังนี้

๑. กาลครั้งหนึ่งถึงกาลครั้งนั้น พิพิธภัณฑ์บ้านวัดมะเกลือ

๒. ประชุมเรื่องเมืองนครไชยศรี

๓. คุณสุวรรณ: จินตนาการ ความคิด และชีวิตที่ไม่รู้จบของกวีหญิงปริศนา แห่งกรุงสยาม

๔. ศาลายาเมืองน่าเที่ยว

๕. หนังสือเสื่อหมอน สอนสาน

๖. หนังสือสงกรานต์บ้านเรา…วัดสุวรรณาราม

๗. หนังสือสารานุกรมนาพระราชทานริมคลองมหาสวัสดิ์ในรัชกาลที่ ๔

๘. หนังสือศาลายาฉายานิทรรศน์

๙. หนังสือแม่โพสพสาลี เทวนารีต้นข้าว

๑๐. หนังสือนครปฐมในกระแสธารของความเปลี่ยนแปลง

แนะนำหนังสือใหม่

“สารานุกรมนาพระราชทานริมคลองมหาสวัสดิ์ในรัชกาลที่ ๔” หนังสือทางประวัติศาสตร์ที่รวบรวมเรื่องราวเกี่ยวกับพระราชประวัติเจ้านายผู้ถือครองที่นาพระราชมรดกริมคลองมหาสวัสดิ์ ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ ให้ขุดขึ้น และพระราชทานพื้นที่สองฝั่งคลองนี้แก่พระราชโอรสและพระราชธิดาในพระองค์  <<คลิกที่ภาพเพื่ออ่านฉบับเต็ม>>

“ศาลายาฉายานิทรรศน์: ภาพเก่าเล่าเรื่องชาวอำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม” ได้รวบรวมภาพถ่ายในอดีตตำบลศาลายา และพื้นที่ใกล้เคียงในอำเภอพุทธมณฑล เพื่อบอกเล่าเรื่องราวในประวัติศาสตร์ในหลากหลายมิติ หลายหลากมุมมอง ผ่านภาพถ่ายในอดีต โดยแบ่งออกเป็น ๕ หมวด อันได้แก่ ภาพถ่ายบุคคลสำคัญ ภาพถ่ายวิถีชีวิต ภาพถ่ายประเพณี ภาพถ่ายสถานที่ และภาพถ่ายเหตุการณ์สำคัญ  <<คลิกที่ภาพเพื่ออ่านฉบับเต็ม>>

“แม่โพสพสาลี เทวนารีต้นข้าว” หนังสือรวบรวมองค์ความรู้ที่หลากหลายเกี่ยวกับ “ข้าว” ทั้งด้านประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ประเพณี และพิธีกรรมที่เกี่ยวกับข้าว ซึ่งเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่กำลังจะสูญหายไปจากสังคมชาวนาไทย  <<คลิกที่ภาพเพื่ออ่านฉบับเต็ม>>

“นครปฐมในกระแสธารของความเปลี่ยนแปลง”<<คลิกที่ภาพเพื่ออ่านฉบับเต็ม>>

วารสารเพลินพุทธมณฑล ปีที่ 2 ฉบับที่ 5 (กันยายน – ตุลาคม 2560) ฉบับพิเศษเพื่อน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ที่ทรงมีต่อราษฎรอำเภอพุทธมณฑล <<คลิกที่ภาพเพื่ออ่านฉบับเต็ม>>

วารสารออกใหม่

“เสือหมอน สอนสาน” หนังสือเผยแพร่หัตถกรรมพื้นบ้าน ซึ่งนับเป็นภูมิปัญญาของชาวชุมชนสามพราน ลุ่มน้ำนครชัยศรี ซึ่งหนังสือดังกล่าวพัฒนาต่อยอดมาจากการศึกษาในรายวิชาบูรณาการภาษาและวรรณากรรมไทยเพื่อการพัฒนา ซึ่งได้ลงพื้นที่เพื่อศึกษา รวบรวมองค์ความรู้ และจัดทำคู่มือหลักสูตรท้องถิ่นการทำเสื่อเตยและหมอนเตยขึ้น <<คลิกที่ภาพเพื่ออ่านฉบับเต็ม>>